سال 12، شماره 10 - ( دی 1402 / پیاپی 91 1402 )                   سال 12 شماره 10 صفحات 56-45 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

مرور نقادانه ابزارهای اندازه گیری صلاحیت تفکر انتقادی در دانش آموزان
انسیه سادات مصطفوی*1 ، مریم محسن پور2
1- دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده­ ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. ، ensiyemostafavi@gmail.com
2- استادیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده­ ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
چکیده:   (2124 مشاهده)
تفکر انتقادی، فعالیتی شناختی جهت درک و ارزیابی یافته­ها و پدیده­ها بر پایه­ی مهارت­هایی از قبیل استدلال و تحلیل است و در سال­های اخیر این صلاحیت به عنوان یک هدف آموزشی در نظام آموزشی بسیاری از کشورها در آموزش عمومی جایگاه ویژه­ای یافته است. بنابراین شناخت شیوه­های اندازه­گیری و سنجش این صلاحیت و بررسی ابزارهای موجود حائز اهمیت ویژه­ای است. پژوهش حاضر با هدف معرفی آزمون­های تفکر انتقادی برای دانش­آموزان و شناسایی نقاط قوت و ضعف این آزمون­ها با روش مرور نقادانه و با استفاده از الگوی پریزما نگاشته شده است. پس از جست­وجو در پایگاه­های وب­آوساینس، اسکوپوس و گوگل­اسکالر و پایگاه­های علمی داخلی شامل سید و نورمگز در بازه­ی زمانی2010 تا 2022، 65 مقاله با کلیدواژه­های "آزمون مهارت­های تفکر انتقادی"، "سنجش تفکر انتقادی دانش­آموزان"، "اندازه­گیری تفکر انتقادی دانش­آموزان" بازیابی شد. از میان مقالات بازیابی شده، تعداد پنج مقاله که متناسب با معیارهای ورود از جمله به­روز بودن اسناد، مرتبط بودن با هدف پژوهش، بررسی ویژگی­های روانسنجی ابزار برای گروه سنی 7 تا 18 سال انتخاب و بررسی شدند و سایر مقالات براساس معیارهای خروج مطالعه حذف شدند. تحلیل با رویکرد تحلیل محتوای کیفی صورت گرفت و یافته­ها منجر به شناسایی سه نوع آزمون بسته­پاسخ، باز پاسخ و ترکیبی جهت سنجش صلاحیت تفکر انتقادی شد که دارای شباهت­ها و تفاوت­هایی با یکدیگر هستند.  انتظار می­رود جهت ایجاد وضعیت مطلوب برای سنجش این صلاحیت ابزارهای جدید و متناسب با هدف پژوهشگر انتخاب و طراحی و بررسی ویژگی­های روانسنجی ابزارهای بازپاسخ و ترکیبی با توجه به دقت آن­ها در اندازه­گیری مهارت تفکر انتقادی مورد توجه قرار گیرد.
واژه‌های کلیدی: ابزار، تفکر انتقادی، سنجش، دانش‌آموزان.
متن کامل [PDF 544 kb]   (1606 دریافت)    
نوع مقاله: مروری سیستماتیک | موضوع مقاله: روانسنجی
دریافت: 1402/3/15 | پذیرش: 1402/5/9 | انتشار الکترونیک: 1402/10/10
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.