fa مقایسه اثربخشی آرمیدگی عضلانی پیشرونده و آموزش مدیریت استرس در بیماران مبتلا به سردرد تنشی مزمن روانشناسی عمومی General Psychology پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پیشرفت‌های نظری و تحقیقات روبه رشد مربوط به استرس و بیماری مبانی لازم برای مفهوم سازی سردرد به عنوان یک اختلال روانی فیزیولوژیکی را فراهم آورده و منجر به تدوین و بکارگیری درمان‌های روانشناختی معاصر برای سردرد شده است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی روشهای آرمیدگی عضلانی پیشرونده و آموزش مدیریت استرس در کاهش سردرد بیماران مبتلا به سردرد تنشی مزمن بود. این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی بود. جامعه مورد مطالعه شامل مبتلایان به سردرد تنشی مزمن مراجعه کننده به مطب‌های روانپزشکی و مغز و اعصاب شهرستان کاشان بود. نمونه شامل 55 زن مبتلا به سردرد تنشی مزمن بود که بصورت تصادفی انتخاب و در سه گروه دارودرمانی توأم باآرمیدگی عضلانی پیشرونده و گروه دارودرمانی توأم با آموزش مدیریت استرس&nbsp; به عنوان گروههای آزمایش و دارودرمانی تنها به عنوان گروه کنترل گمارده شدند. آزمودنی‌ها قبل و بعد از مداخله، روزنگار سردرد را برای مدت یک هفته تکمیل نمودند. اطلاعات جمع‌آوری شده با استفاده از آزمون آماری تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. <span style="color:black;">نتایج تحلیل کواریانس با حذف اثر پیش آزمون، افسردگی و اضطراب نشان داد که بین دو گروه </span>دارودرمانی توأم با آرمیدگی عضلانی پیشرونده و دارودرمانی توأم با آموزش مدیریت استرس با گروه دارودرمانی تنها در شاخص‌های دفعات، شدت و مدت سردرد تفاوت معناداری وجود دارد و بعلاوه، روش آموزش مدیریت استرس در مقایسه با روش آرمیدگی عضلانی پیشرونده مؤثرتر و کارآمدتر است. بنابراین، افزودن این درمانهای روانشناختی به دارودرمانی در طرح درمان بیماران مبتلا به سردرد تنشی مزمن توصیه می‌شود</span></span> A growing body of theoretical and empirical literature on stress has established a good basis for conceptualizing headache as a psychophysiological disorder and led to the application of different contemporary therapies for headache. The present clinical trial intervention aimed to compare the effectiveness of progressive muscle relaxation and stress management training techniques in relieving headache among patients with chronic tension headache. The statistical population comprised patients with chronic tension headache referring to neurology and psychiatry clinics in Kashan, Iran. The sample included 55 women with chronic tension headache who were randomly selected and assigned to three groups including a drug therapy group receiving progressive muscle relaxation, another drug therapy group receiving stress management training, and one control group receiving only drug therapy. The participants recorded their headache diaries one week before and after the intervention. Analysis of Covariance (ANCOVA) was run in SPSS to analyze the data. The ANCOVA results with controlling the pre-test effect showed that there is a statistically significant difference between drug therapy groups receiving progressive muscle relaxation and stress management training, in one hand, and the only drug therapy group in terms of the frequency, intensity, and duration of the patients&rsquo; headache. In addition, the stress management training technique was found to be more effective than the progressive muscle relaxation technique. Hence, it is highly suggested that these psychological therapies be added to drug therapy programs for patients with chronic tension headache disorder. اختلالات سردرد, سردرد تنشی, دارودرمانی, درمان ‌رفتاری, درمان شناختی, درمان با روش ترکیبی tension headache, drug therapy, behavioral therapy, cognitive therapy, combined therapy 59 68 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-741-2&slc_lang=fa&sid=1 Majid Sadoughi مجید صدوقی sadoughi@kashanu.ac.ir 100319475328460014520 100319475328460014520 Yes Department of psychology, Faculty of humanities, University of Kashan, Kashan استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران