fa مروری بر نظریات توطئه در ارتباط با کووید-19 و پیش‌بین‌ها و پیامدهای روانشناختی باور به آنها سلامت Health مروری سیستماتیک systematic review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در پی وقوع همه گیری جهانی ویروس کووید-19، باورهایی پیرامون منشأ و دلیل انتشار آن شروع به ظهور و رواج در گفتمان روزمرۀ فرهنگ&shy;های مختلف نمود. این باورها از نظر محتوا و ساختار با نظریات شناخته شده تحت عنوان نظریات توطئه در ادبیات روانشناسی اجتماعی مطابقت دارند. در مدت زمان گذشته از شیوع کووید-19 پژوهش‌هایی در رابطه با پیش‌بین‌ها و پیامدهای باور به این نظریات انجام گرفته&shy;اند. مقالۀ حاضر به مرور و دسته بندی یافته&shy;های این پژوهش&shy;ها می&shy;پردازد، از جمله اینکه ماهیت و محتوای نظریات توطئۀ مرتبط با کووید-19 چه هستند، پیش&shy;بین&shy;های شخصیتی باور به آنها کدام موارد هستند، چه پیامدهایی برای استفاده از راهبردهای بهداشتی پیشگیرانه در سطح جامعه دارند، و چگونه می‌توان با شیوع آن&zwj;ها مقابله کرد. بنا بر این پژوهش&shy;ها، هیجانات (ترس و عصبانیت)، ترجیحات سیاسی، خوشبینی و بدبینی، و احساس درماندگی و عدم اطمینان رایج&shy;ترین پیش&shy;بین&shy;های باور به نظریات توطئه بودند. در خصوص پیامدها، باور به نظریات توطئه در مورد ویروس کووید-19 با مبادرت کمتر به رعایت دستورات بهداشتی مخصوصا رعایت فاصلۀ اجتماعی، و همچنین ابراز خشونت و بیگانه هراسی بیشتر مرتبط بود. یافته های این مطالعۀ مروری نه تنها برای دولت ها و مسئولان بهداشت عمومی، بلکه برای سازمان های مرتبط و جوامع نیز می&shy;تواند مفید واقع شود.</span></span><br> <span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;">Following the worldwide outbreak of Covid-19, beliefs concerning its origin and contributing factors began to appear and disseminate in the everyday discourse of various cultures. With respect to content and structure, these beliefs conform to theories known as conspiracy theories in the social psychological literature. During the time since the outbreak of Covid-19, studies regarding predictors and consequences of belief in these theories have been conducted. The present paper aims to review and categorize findings of these studies, including the nature and content of Covid-19 conspiracy theories, their dispositional correlates, their implications for the use of preventive health strategies at the societal level, and what can be done to discontinue their dissemination. According to review studies, emotions (especially fear and anger), political orientation, optimism and pessimism, hopelessness, and uncertainty were among the most common determinants of belief in conspiracy theories. Regarding consequences, belief in conspiracy theories about Covid-19 was mostly related to less commitment to health protocols, especially keeping the social distance, expression of violence, and xenophobia. The findings of this review paper may benefit governments and public health officials, as well as associated organizations and society as a whole.</div> کووید-19, ویروس کرونا, نظریات توطئه, باورهای توطئه. Covid-19, Coronavirus, conspiracy theories, conspiracy beliefs. 199 212 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-5377-1&slc_lang=fa&sid=1 Pegah Nejat پگاه نجات p_nejat@sbu.ac.ir 100319475328460030943 100319475328460030943 Yes Assistant Professor of Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. استادیار روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Fatemeh Rezvandel Ramzi فاطمه رضوان دل رمزی aida_rezvandel@yahoo.com 100319475328460030944 100319475328460030944 No Msc Student of General Psychology, Department Of Psychology, Faculty Of Education And Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Fatemeh Yalpanian فاطمه یالپانیان fateme_yalpanian@yahoo.com 100319475328460030945 100319475328460030945 No BA Student of Psychology, Department Of Psychology, Faculty Of Education And Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. دانشجوی کارشناسی روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.