Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa از گفتمان راهنمایی به گفتمان مشاوره؛ پژوهشی در روانشناسی انتقادی From guidance discourse to counseling discourse: a Research in Critical Psychology روانشناسی اجتماعی Social psychology تحلیلی Analysis از منظر روانشناسی انتقادی، مفاهیم یک دانش وجههای تاریخیاجتماعی دارند. روانشناسی عموماً حاصل یک فرآیند انباشت دانش دانسته میشود. اما روانشناسی انتقادی، به عنوان یک دانش بینرشتهای در علوم انسانی، مفاهیم روانشناختی را تارخمند و همخوان با متنهای اجتماعیتاریخی معین میداند. «راهنمایی و مشاوره» طی نیم قرن گذشته مورد توجه بسیاری از پژوهشگران بوده است. هدف از اجرای این پژوهش وارسی این مفاهیم از منظر تاریخنگاری انتقادی بوده است. در این شکل از تاریخنگاری، پدیده مورد مطالعه از منظر «گسست» مورد مداقه قرار میگیرد. یافتههای این پژوهش نشان داد روانشناسی ایران طی نیم قرن گذشته از گفتمان راهنمایی به گفتمان مشاوره چرخش کرده است. گفتمان اول از دهه 40 تا دهه 70 شکل گرفته و غالب شده و دومی از دهه 70 تاکنون را دربرمیگیرد. درنتیجه «منطق راهنمایی به سوی مشاغل معین» جای خود را به «منطق مشاوره، مهارتآموزی و خودراهبری» داد. در پایان نیز ضمن جمعبندیِ یافتهها نسبت این دو گفتمان با تحولات اقتصادی سیاسی دهه 70 ه.ش مورد بحث قرار گرفت. From the perspective of critical psychology, the concepts of science have a historical-social aspect. Psychology is generally considered to be the result of a process of knowledge accumulation. But critical psychology, as an interdisciplinary science in the humanities, considers psychological concepts to be historical and consistent with certain socio-historical contexts. "Guidance and counseling" has been the focus of many researchers over the past half-century. The purpose of this study was to examine these concepts from the perspective of critical historiography. In this form of historiography, the phenomenon under study is examined from the perspective of "discontinuity". The findings of this study showed that Iranian psychology has shifted from the "discourse of guidance" to the "discourse of counseling" over the past half-century. The first discourse was formed and dominated from the 1940s to the 1970s, and the second from the 1970s to the present. As a result, the "discourse of guidance to specific jobs" was replaced by the "discourse of counseling, skills training, and self-direction". Finally, while summarizing the findings, the relationship between these two discourses and the changes in the political economy of the 1970s was discussed. تحلیل گفتمان, گسست, تاریخنگاری انتقادی, راهنمایی, مشاوره. Discourse analysis, Discontinuity, Critical Historiography, Guidance, Counseling. 217 230 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-2358-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Gharibi حمیدرضا غریبی no7hamidreza@gmail.com 100319475328460032664 100319475328460032664 No PhD Student, Department Of Psychology, Faculty Of Psychology and Educational Science, University Of Tehran, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران. Reza Pourhosein رضا پورحسین prhosein@ut.ac.ir 100319475328460032665 100319475328460032665 Yes Associate Professor, Department Of Psychology, Faculty Of Psychology and Educational Science, University Of Tehran, Tehran, Iran. دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران. Nima Ghorbani نیما قربانی nghorbani@ut.ac.ir 100319475328460032666 100319475328460032666 No Professor, Department Of Psychology, Faculty Of Psychology and Educational Science, University Of Tehran, Tehran, Iran. استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران. Marziye Aali مرضیه عالی m.aali@ut.ac.ir 100319475328460032667 100319475328460032667 No Assistant Professor, Department of Philosophy of Education, Faculty Of Psychology and Educational Science, University Of Tehran, Tehran, Iran. استادیار، گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.