Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد بر کاهش علائم افراد دچار استرس پس از سانحه Comparison the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and eye movement desensitization & reprocessing on reducing the symptoms of post-traumatic stress disorder روانشناسی بالینی Clinical Psychology پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد بر کاهش علائم افراد دچار استرس پس از سانحه انجام شد. روش پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه مراجعه کننده به بیمارستانی ایثار شهر اردبیل در سال 1400 بودند که به روش نمونهگیری هدفمند تعداد 45 نفر انتخاب و در سه گروه 15 نفری به صورت تصادفی جایگذاری شدند. یک گروه 8 جلسه 75 دقیقهای مداخلهی حساسیتزدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد و گروه دیگر 8 جلسه 75 دقیقهای درمان شناختی–رفتاری دریافت کردند. برای گردآوری دادهها از مقیاس اختلال استرس پس از ضربه ((PCL، (ویدرز و همکاران، 1992) استفاده شد. تجزیه ‌و تحلیل دادهها از طریق نرم‌افزار SPSS 22 و به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره انجام گرفت. یافتهها نشان داد هر دو درمان شناختی-رفتاری و حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد بر کاهش علائم افراد دچار استرس پس از سانحه تأثیر معناداری داشتند (01/0p<). نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد که مداخله حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد تاثیر بیشتر بر کاهش علائم افراد دچار استرس پس از سانحه داشت (01/0p<). نتایج حاصله بر استفاده بیشتر از مداخله حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد برای علائم استرس پس از سانحه اشاره دارد. The aim of this study was to compare the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and eye movement desensitization & reprocessing in reducing the symptoms of post-traumatic stress disorder. The research method was a quasi-experimental pre-test-post-test with a control group. The statistical population of the study included people with post-traumatic stress disorder referred to Isar Hospital in Ardabil in 2022. 45 people were selected by purposive sampling method and randomly assigned to three groups of 15 people. One group received 8 sessions of 75 minutes of and eye movement desensitization & reprocessing and the other group received 8 sessions of 75 minutes of cognitive-behavioral therapy. The Post-Traumatic Stress Disorder Scale (PCL) (Weathers et al., 1992) was used to collect data. Data were analyzed by SPSS 22 software using multivariate analysis of covariance. Both cognitive-behavioral therapy and eye movement desensitization & reprocessing had a significant effect on reducing the symptoms of post-traumatic stress disorder (p<0.01). Reprocessing had a greater effect on reducing the symptoms of post-traumatic stress disorder. استرس پس از سانحه, درمان شناختی-رفتاری, حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد. cognitive-behavioral therapy, eye movement desensitization & reprocessing, post-traumatic stress disorder 197 208 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-7848-1&slc_lang=fa&sid=1 Sahar Aligholizadeh moghadam سحر علیقلی‌زاده‌مقدم moghadamsahar84@gmail.com 1467134457 100319475328460041360 No PhD student in Psychology, Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. Reza Kazemi رضا کاظمی dr_reza.kazemi@yahoo.com 0041299043 100319475328460041361 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. Somayyeh Taklavi سمیه تکلوی staklavi@gmail.com 100319475328460041362 100319475328460041362 No Assistant Professor, Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. Vakil Nazari Aleileh وکیل نظری آلیله v.nazari@iauardabil.ac.ir 100319475328460041363 100319475328460041363 No Assistant Professor, Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.