Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa چشم اندازی بر پژوهش‌های تربیت جنسی نوجوانان ایران و خلاءهای پژوهشی موجود: یک مطالعۀ مروری Adolescents’ sexuality education research in Iran, perspective and gaps: a literature review روانشناسی عمومی General Psychology مروری سیستماتیک systematic review تربیت جنسی یکی از حیطه‌های پرچالش تربیتی در ایران است. این پژوهش تحقیقات پیشین را با هدف پاسخ دادن به دو پرسش اساسی بررسی کرده است: 1) مطالعات پیرامون تربیت جنسی نوجوانان ایران حول چه محورهایی انجام شده است؟ 2) خلاء پژوهشی موجود چیست؟ پژوهش حاضر یک مرور نظام‌مند به روش PRISMA بوده است و به این منظور مقالات نمایه شده در منابع الکترونیک معتبر داخلی شامل مگیران، سیویلیکا، نورمگز، علم‌نت، و جهاد دانشگاهی با محوریت تربیت جنسی نوجوانان ایران طی سال‌های 1385 تا 1401 مورد بررسی قرار گرفته است. از مجموع 161 مقالۀ اولیه، نهایتاً 17 مقاله به پژوهش راه یافت. نتایج حاصله نشان داد این مطالعات عمدتاً در چهار دسته طبقه‌بندی می‌شوند: 1) پژوهش‌های کتابخانه‌ای که غالباً مبتنی بر متون مذهبی بوده‌ و بر مفاهیم عفاف و خویشتن‌داریِ پیش از ازدواج تأکید کرده‌اند، 2) پژوهش‌های مبتنی بر نظرسنجی از متخصصین آموزشی که بر ضرورت ارائه تربیت جنسی نوجوانان تأکید کرده و موانع موجود را بررسی کرده‌اند، 3) پژوهش‌های مبتنی بر نظرسنجی از والدین که عمدتاً به مشکلات آن‌ها در تربیت جنسی فرزندان پرداخته‌اند، 4) معدود تحقیقات کمّی با محوریت نوجوانان که مبتنی بر پاسخ آنان به برخی پرسش‌نامه‌های پژوهشی بوده است. خلاء پژوهشی موجود در تحقیقات پیشین، نادیده شمردن نوجوانان و نیازهای آموزشی ایشان است. هیچ تحقیق کیفی جامعی در جهت شناخت دنیای پدیدارشناسانۀ نسل امروزی صورت نگرفته است. به منظور شنیده شدن نیازهای نوجوانان، ضروری است پژوهش‌هایی طراحی و اجرا شود که ماحصل آن در تدوین برنامۀ تربیت جنسی مناسب آن‌ها به کار گرفته شود. Sexuality education is a challenging issue to address in Iran. This research has reviewed the previous studies to answer two fundamental questions: 1) What kind of studies have been conducted on adolescents’ sexuality education in Iran? 2) What are the existing research gaps in the undertaken studies? The present research was carried out based on the PRISMA systematic review protocol and considered all the indexed research in reliable Iranian databases including Magiran, Sivilica, Noormags, Elmnet, and SID which addressed the sexuality education of Iranian adolescents from 1385 to 1401. Out of 161 initial articles, 17 articles were included in the study. The results showed four categories in conducted studies: 1) documentary research mainly based on religious texts which have emphasized chastity and abstinence before marriage, 2) research based on experts’ opinions that have recommended the implementation of adolescents’ sexuality education, and mentioned some existing barriers in this regard, 3) research based on parents’ points of view, which has studied parental problems regarding sexual education of their children, and 4) a few studies based on adolescents’ answers to some questionnaires. The research gap in previous studies is the neglect of adolescents and their educational needs. There is no qualitative research based on recognizing the current generation’s phenomenological world. It seems necessary to design relevant studies to hear adolescents’ voices in order to prepare the appropriate sexuality education program for them. تربیت جنسی, خلاء پژوهشی, نوجوان. Sexuality Education, Research Gap, Adolescent, A Review Study. 25 36 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-8485-1&slc_lang=fa&sid=1 Parto Seifollahi Oshani پرتو سیف الهی اوشانی parto4446@gmail.com 2295231371 100319475328460045279 No PhD Student in Psychology, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Roshanak Khodabakhsh Pirkalani روشنک خدابخش پیرکلانی rkhodabakhsh@alzahra.ac.ir 100319475328460045280 100319475328460045280 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Abbas Abdollahi عباس عبداللهی abdollahi.abbas58@gmail.com 100319475328460045281 100319475328460045281 No Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Majid Saffarinia مجید صفاری نیا m.saffarinia@pnu.ac.ir 100319475328460045282 100319475328460045282 No Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran. استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.