Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa رابطه هویت ملی و هنجارهای اجتماعی با الگوهای استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی در ایران The Relationship Between National Identity and Social Norms with Usage Patterns of Domestic and Foreign Messaging Applications in Iran روانشناسی اجتماعی Social psychology پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه هویت ملی، هنجارهای اجتماعی (توصیفی و دستوری)، و الگوهای مصرف پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی در ایران انجام شد. مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری تمامی کاربران ایرانی دارای دسترسی به اینترنت در سال 1403 بودند.  داده‌ها از ۳۶۲۴ نفر از طریق پرسشنامهی آنلاین در پلتفرم سنج‌اپ گردآوری شد. ابزار جمع آوری دادههای پژوهش، پرسشنامه هویت ملی ارمکی و غفاری (۱۳۸۳)، پرسشنامهی هنجارهای اجتماعی (آجزن، ۲۰۱۱) و پرسشنامه میزان مصرف پیامرسانهای داخلی و خارجی بود. تحلیل‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون، خوشه‌بندی میانگین k، و رگرسیون لجستیک چندوجهی انجام گرفت. نتایج نشان داد هویت ملی با هنجار توصیفی رابطه مثبت و معنادار (01/0p<) و با هنجار دستوری، استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی و استفاده از پیام رسان خارجی رابطه منفی و معنادار (01/0p<) دارد؛ اگرچه هویت ملی با ترجیح پیام‌رسان‌های داخلی رابطه مثبت و معناداری نشان میدهد (01/0p<) تحلیل خوشه‌بندی، چهار الگوی مصرف متمایز را شناسایی کرد: پرمصرف متعادل، کم‌مصرف، خارجی‌محور، و داخلی‌محور، که هر یک ویژگی‌های روان‌شناختی و جمعیت‌شناختی متفاوتی داشتند. رگرسیون لجستیک نیز تأیید کرد که هویت ملی، هنجارهای اجتماعی، سن، و جنسیت پیش‌بینی‌کننده‌های معناداری برای عضویت در خوشه‌ها هستند. این یافته‌ها بر پیچیدگی‌های فرهنگی و اجتماعی در رفتارهای دیجیتال کاربران ایرانی تأکید دارند و نشان‌دهنده نقش کلیدی هویت ملی و هنجارهای اجتماعی در شکل‌دهی الگوهای مصرف پیام‌رسان‌هاست. This study investigated the relationship between national identity, social norms (descriptive and injunctive), and consumption patterns of domestic and foreign messaging applications in Iran. A descriptive-correlational design was employed, targeting all Iranian internet users in 2024. Data were collected from 3,624 participants via an online questionnaire administered through the SanjApp platform. The research instruments included the National Identity Scale by Armaki and Ghaffari (2004), the Social Norms Questionnaire based on Ajzen (2011), and a questionnaire assessing the usage of domestic and foreign messaging apps. Data were analyzed using Pearson correlation, K-means clustering, and multinomial logistic regression. Results revealed that national identity had a significant positive correlation with descriptive norms (p<0.01) and a significant negative correlation with injunctive norms, usage of domestic messaging apps, and usage of foreign messaging apps (p<0.01). However, national identity showed a significant positive correlation with the preference for domestic messaging apps (p<0.01). Cluster analysis identified four distinct consumption patterns: high-balanced consumers, low consumers, foreign-oriented, and domestic-oriented, each with unique psychological and demographic characteristics. Multinomial logistic regression confirmed that national identity, social norms, age, and gender were significant predictors of cluster membership. These findings highlight the cultural and social complexities in Iranian users’ digital behaviors and underscore the pivotal role of national identity and social norms in shaping messaging app consumption patterns. هویت ملی, هنجارهای اجتماعی, الگوهای مصرف, پیام‌رسان‌های داخلی, پیام‌رسان‌های خارجی. National Identity, Social Norms, Consumption Patterns, Domestic Messaging Apps, Foreign Messaging Apps. 47 56 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-13425-1&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Ebrahimzadeh عباس ابراهیم زاده abbas.ebrahimzade76@gmail.com 3040398792 100319475328460083438 No M. A. in clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Ali Afshari mehr علی افشاری مهر ali97afsharimehr@gmail.com 0371575575 100319475328460083439 No M. A. in cognitive Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد روانشناسی شناختی، گروه روانشناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Reza Pourhosein رضا پورحسین prhosein@ut.ac.ir 0490652107 100319475328460083440 Yes Professor, Department of Cognitive Science, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran. prhosein@ut.ac.ir استاد تمام، گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.