Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa اثربخشی درمان شناختی رفتاری گروهی بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و اجتناب تجربی والدین کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم The effectiveness of group cognitive behavioral therapy on psychological flexibility and experiential avoidance in parents of children with autism spectrum disorder روانشناسی خانواده Family Psychology پژوهشي Research هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان شناختی رفتاری گروهی بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و اجتناب تجربی والدین کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم بود. این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل والدین دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر ارومیه در سال ۱۴۰3 - 1404 بود که از میان آنها تعداد 28 نفر به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه، آزمایش (14 نفر) و گروه کنترل (14 نفر) گمارده شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و واندرول CFI (2010) و پرسش‌نامه چندبعدی اجتناب تجربی گامز و همکاران MEAQ (2011) جمعآوری شد. گروه آزمایش در برنامه مداخله‌ای درمان شناختی رفتاری گروهی به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای طی دو ماه شرکت کردند. دادهها به روش تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفت. یافتهها نشان داد نمرات در متغیر انعطاف‌پذیری روانشناختی بین مراحل پیشآزمون، پس‌آزمون و پیگیری (05/0>p، 3/09d=) معنادار است. در متغیر اجتناب تجربی نیز تفاوت بین مراحل پیشآزمون، پس‌آزمون و پیگیری (05/0>p، 90/1- d=) معنادار گزارش شد. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش، درمان شناختی رفتاری گروهی با تقویت توانمندی‌های شناختی، هیجانی و رفتاری والدین، در کاهش اجتناب تجربی و افزایش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی مؤثر است. The present study aimed to determine the effectiveness of group cognitive behavioral therapy on psychological flexibility and experiential avoidance in parents of children with autism spectrum disorder. This study was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test design and a control group with a three-month follow-up period. The statistical population of the study included all parents of children with autism spectrum disorder who referred to counseling centers in Urmia in 2024-2025, from which 28 people were selected through convenience sampling and randomly assigned to two groups: the experimental group (14 people) and the control group (14 people). Data were collected using the Cognitive Flexibility Questionnaire of Dennis and Vander Wal CFI (2010) and the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire of Gomez et al. MEAQ (2011). The experimental group participated in the group cognitive behavioral therapy intervention program for eight 90-minute sessions over two months. The data were analyzed using repeated measures ANOVA. The findings indicated that the psychological flexibility variable showed a significant difference across the pre-test, post-test, and follow-up stages (p<0.05, d=3.09). Similarly, the experiential avoidance variable also demonstrated a significant difference between these three stages (p<0.05, d = -1.90). According to the results of the study, cognitive behavioral therapy is effective in reducing experiential avoidance and increasing psychological flexibility by strengthening the cognitive, emotional, and behavioral capabilities of parents. درمان شناختی رفتاری گروهی, انعطاف‌پذیری روان‌شناختی, اجتناب تجربی, اوتیسم. Group Cognitive Behavioral Therapy, Psychological Flexibility, Experiential Avoidance, Autism. 0 0 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-4787-1&slc_lang=fa&sid=1 Salaheddin Salimi صلاح الدین سلیمی Salahaldinsalimi137596@gmail.com 3720655210 100319475328460083587 No Master's student in Psychology and education of Exceptional Children, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Saman Mohammadamini سامان محمدامینی sam.mohamadamini@gmail.com 2860567331 100319475328460083588 No Master's student in General Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Niloofar Mikaeili نیلوفر میکائیلی nmikaeili@uma.ac.ir 2871887500 100319475328460083589 Yes Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. nmikaeili@uma.ac.ir استاد گروه روانشناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Hamidreza Zarei حمیدرضا زارعی hamidrezazarei137900@gmail.com 3790446319 100319475328460083590 No Master's student in Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.