Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa اثربخشی درمان توانبخشی شناختی بر افسردگی و کارکردهای شناختی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس The effectiveness of cognitive rehabilitation therapy on depression and cognitive functions in patients with multiple sclerosis روانشناسی بالینی Clinical Psychology پژوهشي Research ﻫﺪف از اﻧﺠﺎم ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ درمان توانبخشی شناختی بر افسردگی و کارکردهای شناختی حافظه بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس ﺑﻮد. ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻴﻤﻪ آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘﻴﺶآزﻣﻮن- ﭘﺲآزﻣﻮن و ﮔﺮوه ﻛﻨﺘﺮل ﺑﻮد. ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎری ﭘﮋوﻫﺶ ﺷﺎﻣﻞ بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس بود که عضو انجمن مولتیپل اسکلروزیس هرمزگان در سال 1404 ﺑﻮدند. از ﺑﻴﻦ این افراد ٣٠ ﻧﻔﺮ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻧﻤﻮﻧﻪﮔﻴﺮی دردﺳﺘﺮس اﻧﺘﺨﺎب و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﻤﺎرش ﺗﺼﺎدﻓﻲ در دو ﮔﺮوه (15 ﻧﻔﺮی) آزﻣﺎﻳﺶ و ﮔﻮاه ﺟﺎﻳﮕﺬاری ﺷﺪﻧﺪ. اﺑﺰارﻫﺎی ﺳﻨﺠﺶ ﺷﺎﻣﻞ پرسشنامه‌ کارکردهای شناختی نجاتی (CAT، 1392) و پرسشنامه افسردگی، استرس و اضطراب-21 (DASS-21، 1995) ﺑﻮد. ﮔﺮوه آزﻣﺎﻳﺶ ﺗﺤﺖ ﻣﺪاﺧﻠﻪ توانبخشی شناختی ﻃﻲ 10ﺟﻠﺴﻪ، ٩٠ دﻗﻴﻘﻪای ﻫﻔﺘﻪای ﻳﻜﺒﺎر ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﮔﺮوه ﻛﻨﺘﺮل ﻫﻴﭻﮔﻮﻧﻪ ﻣﺪاﺧﻠﻪای درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻜﺮد. ﺟﻬﺖ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ داده‌ها از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﻮوارﻳﺎﻧﺲ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻛﻮوارﻳﺎﻧﺲ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﻨﺘﺮل اﺛﺮ ﭘﻴﺶآزﻣﻮن ﺑﻴﻦ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﭘﺲ آزﻣﻮن افسردگی و کارکردهای شناختی در ﮔﺮوه آزﻣﺎﻳﺶ و ﮔﻮاه ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﺎداری در ﺳﻄﺢ 05/0 وﺟﻮد داﺷﺖ. از یافته‌های فوق می‌توان ﻧﺘﻴﺠﻪ گرفت ﻛﻪ درمان توانبخشی شناختی در ﺑﻬﺒﻮد افسردگی و کارکردهای شناختی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ. The present study aimed to determine the effectiveness of cognitive rehabilitation therapy on depression and cognitive memory functions of patients with multiple sclerosis. The present study was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test design and a control group. The statistical population of the study included patients with multiple sclerosis who were members of the Hormozgan Multiple Sclerosis Association in 2025. From these individuals, 30 people were selected using the available sampling method and randomly assigned to two groups (15 people each) of the experimental and control groups. The measurement tools included the Cognitive Assessment Tool (CAT, 2013) and the Depression, Anxiety, and Stress Scale-21 (DASS-21, 1995). The experimental group underwent cognitive rehabilitation intervention for 10 sessions of 90 minutes once a week, and the control group did not receive any intervention. Multivariate analysis of covariance was used to analyze the data. The results of the analysis of covariance showed that, after controlling for the effect of the pretest, there was a significant difference at the 0.05 level between the mean posttest depression and cognitive functions in the experimental and control groups. From the above findings, it can be concluded that cognitive rehabilitation treatment is effective in improving depression and cognitive functions in patients with multiple sclerosis. افسردگی, کارکردهای شناختی, درمان توانبخشی شناختی. Depression, Cognitive Functions, Cognitive Rehabilitation Therapy. 175 184 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-13857-1&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh Afsar سمانه افسر afsarsamaneh1@gmail.com 100319475328460077127 100319475328460077127 No Master of Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology. BA.C., Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran. کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. Ashraf Beirami اشرف بیرامی drashrafbeirami@iau.ac.ir 100319475328460077128 100319475328460077128 Yes Assistant professor, Department of Nursing, BA.C., Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran. استادیار، گروه پرستاری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. Azita Amirfakhraei آزیتا امیرفخرایی afakhraei2002@iauba.ac.ir 100319475328460077129 100319475328460077129 No Associate professor, Department of psychology, BA.C., Islamic Azad university, Bandar Abbas, Iran. دانشیار گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.