Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa مقایسه اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه‌یار و آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر انعطاف‌پذیری شناختی و هیجان تحصیلی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی Comparing the Effectiveness of Computerized Cognitive Rehabilitation and Self-Regulation Strategy Training on Cognitive Flexibility and Academic Emotions in Students with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder روانشناسی عمومی General Psychology كاربردي Applicable هدف از انجام این پژوهش مقایسه اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه‌یار و آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر انعطاف‌پذیری شناختی و هیجان تحصیلی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون_پس‌آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری دانش‌آموزان ۹ تا ۱۱ سال مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی مشغول به تحصیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ مدارس مقطع ابتدایی شهر تهران بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند 45 نفر انتخاب و به ‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. ابزارهای پژوهش فرم معلم آزمون درجه‌بندی بیش‌فعالی (CTRS؛ کانرز، 1999)، کارت‌های ویسکانسین (WCST، گرانت و برگ، 1984) و پرسشنامه هیجان تحصیلی (AEQ، پکران و همکاران، 2011) بود. گروه آزمایش اول برنامه توانبخشی شناختی رایانه‌یار کاپیتان لاگ و گروه آزمایش دوم آموزش راهبردهای خودتنظیمی را در 12 جلسه یک ساعته دریافت کردند. داده‌ها با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که در دو گروه مداخله توانبخشی شناختی رایانه‌یار و آموزش راهبردهای خودتنظیمی در مقایسه با گروه کنترل به طور معنادار نمرات پیش‌آزمون تا پس‌آزمون انعطاف‌پذیری شناختی و هیجان تحصیلی دانش‌آموزان افزایش یافته است (05/0>P). همچنین یافته‌ها نشان داد که بین دو گروه مداخله در مرحله پیگیری تفاوت معنادار وجود نداشت. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که توانبخشی شناختی رایانه‌یار و آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر افزایش انعطاف‌پذیری شناختی و بهبود هیجان تحصیلی دانش‌آموزان موثر  بودند. This study aimed to compare the effectiveness of computerized cognitive rehabilitation and self-regulation strategy training on cognitive flexibility and academic emotions in students with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD). A quasi-experimental design with a pretest–posttest control group and a two-month follow-up was employed. The study population consisted of elementary school students aged 9 to 11 years diagnosed with ADHD during the 2024–2025 academic year in Tehran. Using purposive sampling, 45 students were selected and randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 participants per group). The research instruments included the teacher form of the Conners’ Rating Scale (CTRS), the Wisconsin Card Sorting Test (WCST), and the Academic Emotions Questionnaire (AEQ). The first experimental group received computerized cognitive rehabilitation using the Captain’s Log program, while the second experimental group participated in self-regulation strategy training. Both interventions were conducted in twelve one-hour sessions. Data were analyzed using repeated-measures analysis of variance and Bonferroni post hoc tests. The results showed that both intervention groups demonstrated a significant improvement in cognitive flexibility and academic emotions from pretest to posttest compared to the control group (p<.05). No significant differences were observed between the two intervention groups at the follow-up stage. These findings indicate that computerized cognitive rehabilitation and self-regulation strategy training are effective interventions for enhancing cognitive flexibility and improving academic emotions in students with ADHD. توانبخشی شناختی رایانه‌یار, راهبردهای خودتنظیمی, انعطاف‌پذیری شناختی, هیجان تحصیلی, بیش‌فعالی. Computer-based Cognitive Rehabilitation, Self-regulation Strategies, Cognitive Flexibility, Academic Emotion, ADHD. 175 184 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-14330-1&slc_lang=fa&sid=1 Sharareh Shams شراره شمس shararehshams572@gmail.com 100319475328460084198 100319475328460084198 No PhD student, Department of psychology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Rezvan Homaei رضوان همائی drhomaei@iau.ac.ir 100319475328460084199 100319475328460084199 Yes Department of psychology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. drhomaei@iau.ac.ir گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Reza Joharifard رضا جوهری فرد Joharifard.rezapsy@gmail.com 100319475328460084200 100319475328460084200 No Department of psychology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. Fariba Hafezi فریبا حافظی Hafezi_fpsy@gmail.com 100319475328460084201 100319475328460084201 No Department of psychology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.