Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa پیشایندهای بی‌حوصلگی دانشجویان در کلاس درس از دیدگاه اعضای هیأت علمی: یک مطالعه کیفی Antecedents of Student Boredom in the Classroom from the Perspective of Faculty Members: A Qualitative Study روانشناسی تربیتی Educational Psychology کیفی Qualitative article هدف پژوهش حاضر شناسایی پیشایندهای بی‌حوصلگی دانشجویان در کلاس درس از دیدگاه اعضای هیئت علمی بود. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون بازتابی انجام شد. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و حداکثر تنوع، ۱۷ نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه لرستان در سال تحصیلی 1404–1403 انجام شد. لازم به ذکر است که نمونهگیری تا زمان اشباع نظری دادهها ادامه یافته است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون تفسیری بر اساس چارچوب براون و کلارک (2006) تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 34 مفهوم اولیه، ۱۲ مفهوم فرعی و ۴ مضمون اصلی شد. مضامین اصلی شامل: 1) عوامل فردی و روان‌شناختی دانشجویان، 2) عوامل محیطی کلاس و شیوه‌های تدریس، 3) عوامل مربوط به محتوا و ساختار درس، و 4) عوامل بیرونی و نقش‌های غیرتحصیلی دانشجویان بود.  یافته‌های پژوهش حکایت از وجود ساختاری چندسطحی و تعاملی در شکل‌گیری بی‌حوصلگی تحصیلی دارد که می‌تواند به طراحی مداخلات آموزشی و بهبود کیفیت تدریس در آموزش عالی کمک کند. The present study aimed to identify the antecedents of students’ boredom in the classroom from the perspective of university faculty members. A qualitative approach and reflexive thematic analysis method were employed. Through purposive and maximum variation sampling, 17 faculty members at Lorestan University during the 2023–2025 academic year were selected. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and analyzed using interpretive thematic analysis based on the framework proposed by Braun and Clarke (2006). Results: Data analysis yielded 34 primary codes, 12 subcategories, and ultimately 4 main themes. The main themes included: (1) students’ individual and psychological factors, (2) classroom environment and teaching-related factors, (3) content- and course-structure–related factors, and (4) external factors and students’ non-academic roles. Findings indicate that boredom in the classroom has a multi-layered process that offers implications for designing educational interventions and improving instructional quality in higher education. عوامل پیشایند, کیفیت یادگیری, محیط کلاس, بی‌حوصلگی دانشجویان. Antecedent Factors, Learning Quality, Classroom Environment, Student Boredom. 59 70 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-1186-5&slc_lang=fa&sid=1 Salman Zarei سلمان زارعی salman_zarei@yahoo.com 4209960136 100319475328460085151 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran. دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.