Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa اثربخشی درمان راه‌حل‌محور بر خودکارآمدی والدگری و احساس گرفتاری مادران کودکان پسر مبتلا به اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی The effectiveness of solution-focused therapy on parenting self-efficacy and feelings of entrapment among mothers of male children with attention-deficit/hyperactivity disorder روانشناسی بالینی Clinical Psychology پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان راه‌حل‌محور بر خودکارآمدی والدگری و احساس گرفتاری مادران کودکان پسر مبتلا به اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل مادران کودکان پسر مبتلا به اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی منطقه ۲ شهر تهران در سال ۱۴۰۴ بود. از میان جامعه هدف، با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، تعداد ۳۰ نفر از مادران کودکان پسر مبتلا به اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی انتخاب و به‌ صورت تصادفی در گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) گمارده شدند. ابزارهای اندازه‌گیری در این پژوهش شامل مقیاس خودکارآمدی والدگری (PSAM؛ دومکا و همکاران، ۱۹۹۶) و مقیاس احساس گرفتاری (ES؛ گیلبرت و آلان، ۱۹۹) بود. درمان راه‌حل‌محور در قالب ۸ جلسه گروهی ۹۰ دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا شد. داده‌های پژوهش با استفاده از تحلیل کواریانس چندمتغیری مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که با کنترل اثر پیش‌آزمون، بین میانگین پس‌آزمون خودکارآمدی والدگری و احساس گرفتاری در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح 01/0>P وجود داشت. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که درمان راه‌حل‌محور موجب افزایش خودکارآمدی والدگری و کاهش احساس گرفتاری در مادران کودکان پسر مبتلا به اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی شده است. The present study aimed to determine the effectiveness of solution-focused therapy on parenting self-efficacy and feelings of entrapment among mothers of male children with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD). The research design was quasi-experimental with a pretest–posttest control group. The statistical population consisted of mothers of male children with ADHD who were referred to counseling and psychological services centers in District 2 of Tehran in 2025. Using purposive sampling, 30 mothers of male children with ADHD were selected and randomly assigned to an experimental group and a control group (15 participants in each group). The measurement instruments included the Parenting Self-Agency Measure (PSAM; Dumka et al., 1996) and the Entrapment Scale (ES; Gilbert & Allan, 1998). The experimental group received solution-focused therapy in eight 90-minute group sessions, while the control group did not receive any intervention during this period. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA). The findings indicated that, after controlling for pretest scores, there were significant differences between the experimental and control groups in posttest parenting self-efficacy and feelings of entrapment (p < .01). These results suggest that solution-focused therapy is effective in increasing parenting self-efficacy and reducing feelings of entrapment among mothers of male children with ADHD. درمان راه‌حل‌محور, خودکارآمدی والدگری, احساس گرفتاری, اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی, مادران. Solution-Focused Therapy, Parenting Self-Efficacy, Feelings of Entrapment, Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder, Mothers. 73 82 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-14181-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Noe-Iran مریم نوع ایران maryamnoe91@gmail.com 100319475328460087051 100319475328460087051 No Master’s degree in General Psychology, Department of Psychology, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran. کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران. Saeedeh Soheili Mehr سعیده سهیلی مهر saeedesoheilimehr@gmail.com 100319475328460087052 100319475328460087052 No Ph.D. Candidate of Psychology and Education of Exceptional Children, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran. کاندیدای دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Sahar Badri Bagehjan سحر بدری بگه جان dr.sahar.badri89@gmail.com 100319475328460087053 100319475328460087053 No PhD in Educational Psychology, Department of Psychology, Faculty of Humanities. Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Roohallah Fathabadi روح الله فتح آبادی RoohallahFathabadi@gmail.com 100319475328460087054 100319475328460087054 No Ph.D. in Psychology and Education of Exceptional Children, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran. دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. Azadeh Esmailzadeh Roozbahani آزاده اسمعیل زاده روزبهانی azsmgo@gmail.com 100319475328460087055 100319475328460087055 Yes Assistant Professor, Department of Psychology and Counseling Education, Farhangian University, P.O. Box: 14665-889, Tehran, Iran. azsmgo@gmail.com. استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665تهران، ایران.