Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر علائم میگرن Comparison of the The effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy and Schema Therapy on Migraine symptoms روانشناسی بالینی Clinical Psychology كاربردي Applicable هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و طرحواره‌درمانی بر علائم میگرن بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری شش ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش دانشجویان دانشگاه‌های تبریز بود که در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ به علت سردردهای میگرنی به کلینیک های مغز و اعصاب مراجعه کرده بودند. ۴۵ دانشجو پس از غربالگری اولیه به شیوه نمونه‌گیری  هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه ۱۵ نفر) جایگذاری شدند. شرکت‌کنندگان گروه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی در 8 جلسه 60 دقیقه ای و گروه طرحواره درمانی در 10 جلسه 60 دقیقه ای تحت مداخله قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده پرسشنامه سردرد میگرن اهواز (AMQ) نجاریان (1376) بود. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بون فرونی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین میانگین پیش‌آزمون و پس‌آزمون شدت علائم میگرن در دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود داشت (01/0p<). اما بین پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0<p). و نتایج در دوره پیگیری حفظ شدند. همچنین بین دو گروه آزمایش، تفاوت معناداری مشاهده نشد(05/0<p). بنابراین با توجه به اثربخشی یکسان، شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با برخورداری از دوره درمان کوتاه‌تر می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای کارآمدتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر نسبت به طرحواره‌درمانی در مدیریت بالینی میگرن مطرح شود. <div> <div> <div class="msocomtxt" id="_com_2" language="JavaScript" on=""><illegal tag=""> </illegal></div> </div> </div> The aim of this study was to compare the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy and schema therapy on migraine symptoms. The research method was quasi-experimental with a pretest-posttest control group design and a six-month follow-up period. The statistical population of this study consisted of students from universities in Tabriz who, during the academic year 2025-2026, had visited neurology clinics due to migraine headaches. After initial screening, 45 students were selected through purposive sampling and randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 people per group). Participants in the mindfulness-based cognitive therapy group underwent intervention in 8 sessions of 60 minutes, and the schema therapy group in 10 sessions of 60 minutes. The instrument used was the Ahvaz Migraine Headache Questionnaire (AMQ) by Najarian (1997). Data were analyzed using repeated measures analysis of variance and Bonferroni post-hoc test. The results showed that there was a significant difference between the mean pretest and posttest scores of migraine symptom severity in the two experimental groups and the control group (p < .01). However, there was no significant difference between posttest and follow-up (p > .05), and the results were maintained during the follow-up period. Also, no significant difference was observed between the two experimental groups (p > .05). Therefore, given their equal effectiveness, mindfulness-based cognitive therapy, with its shorter treatment duration, can be considered a more efficient and cost-effective option than schema therapy in the clinical management of migraine. شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی, طرحواره‌درمانی, سردرد, میگرن, درد مزمن. Mindfulness-Based Cognitive Therapy, Schema Therapy, Headache, Migraine, Chronic Pain. 31 40 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-14458-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Motallebzadeh محمد مطلب زاده motallebzadeh.m1379@gmail.com 1362857270 No MSc in General Psychology, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Ezzatollah Ahmadi عزت اله احمدی ahmadi.e@azaruniv.ac.ir 5679020009 Yes Associate professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. ahmadi.e@azaruniv.ac.ir دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Hassan Bafandeh Qaramaleki حسن بافنده قراملکی h_bafandeh@yahoo.com 1380833000 No Associate professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.