Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa نقش دانش هیجانی کودک و واکنش مادر به هیجانات مثبت کودک در پیش‌بینی شایستگی اجتماعی The Role of Child's Emotional Knowledge and Maternal Responses to Positive Emotions in Predicting Social Competence روانشناسی تربیتی Educational Psychology پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش دانش هیجانی کودک و واکنش مادر به هیجانات مثبت در پیش‌بینی شایستگی اجتماعی کودکان انجام شد. روش پژوهش توصیفی_همبستگی بود. جامعۀ پژوهش، کودکان پیش‌دبستانی شهر مشهد در سال تحصیلی 1402-1403 بودند که از این میان آنها 200 کودک پیش‌دبستانی به روش دردسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل مقیاس شایستگی اجتماعی (SCS، کریگان و همکاران، 2003)، مقیاس واکنش‌های والدین به هیجانات مثبت کودکان (PRCPS، لادوسر و همکاران، 2002) و آزمون تطبیق هیجانی (EMT، ایزارد و همکاران، 2003) بود. روش تحلیل این پژوهش، رگرسیون گام به گام بود. یافتهها نشان داد در پیش‌بینی شایستگی اجتماعی، تشخیص هیجانات (001/0>P، 24/0=β)، نامگذاری هیجانات (001/0>P، 22/0=β)، آموزش آداب اجتماعی (001/0>P، 20/0=β)، تشویق (001/0>P، 21/0=β) و دانش موقعیت هیجانی (04/0>P، 13/0=β)، قادر به تبیین 33 درصد از  واریانس متغیر ملاک (شایستگی اجتماعی) هستند (33/0=R2). در میان ابعاد دانش هیجانی، تطبیق حالات هیجانی و در میان واکنش‌های مادر ابعاد سرزنش و ناراحتی قادر به پیش‌بینی شایستگی اجتماعی کودکان نبودند (05/0<P). با توجه به یافته‌ها، دانش هیجانی کودک و واکنش‌های حمایت‌گر مادر نقش به‌سزایی در تبیین شایستگی اجتماعی کودک دارد اما واکنش‌های سرزنشگر مادر نقشی ندارد. The present study was conducted with the aim of examining the role of children's emotional knowledge and maternal responses to positive emotions in predicting children's social competence. The research employed a descriptive-correlational design. The statistical population included preschool children in the city of Mashhad in the year 1402-1403 (2024), from which a sample of 200 children was selected through convenience sampling. The instruments used in this study included the Social Competence Scale (SCS; Corrigan et al., 2003), Parents’ Response to Children’ s Positive Emotions Scale (PRCPS; Ladouceur et al., 2002), and the Emotion Matching Task (EMT; Izard et al., 2003). Data were analyzed using stepwise regression analysis. The findings indicated that emotion recognition (β = .24, p < .001), emotion labeling (β = .22, p < .001), teaching social etiquette (β = .20, p < .001), encouragement (β = .21, p < .001), and situational emotion knowledge (β = .13, p < .04) together explained 33% of the variance in the criterion variable (social competence) (R² = .33). Among the dimensions of emotional knowledge, emotion matching, and among maternal responses, the dimensions of blame and distress, were not significant predictors of children's social competence (p > .05). In light of the findings, children's emotional knowledge and supportive maternal responses play a significant role in explaining children's social competence, whereas blaming maternal responses do not. شایستگی اجتماعی, دانش هیجانی, واکنش مادر به هیجانات مثبت, کودک پیش‌دبستانی. Social Competence, Emotional Knowledge, Maternal Response to Children' s Positive Emotions, Preschool Child. 31 40 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-13349-2&slc_lang=fa&sid=1 Saeedeh Javedani Samie سعیده جاودانی سمیعی s.javdani@um.ac.ir 0920545793 100319475328460079650 No Ph.D Student of Educational Psychology, Department of Counseling and Educational Psychology, Faculty of Education and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. Maryam Bordbar مریم بردبار mbordbar@um.ac.ir 2571724037 100319475328460079651 Yes Assistant Professor, Department of Counseling and Educational Psychology, Faculty of Education and Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. استادیار، گروه روان‎شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‎شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.