Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت خواب و اضطراب در بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy and Acceptance and Commitment Therapy on Sleep Quality and Anxiety in Patients with Fibromyalgia سلامت Health پژوهشي Research هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب و کیفیت خواب در بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا بود. پژوهش حاضر نیمه‌&rlm;آزمایشی با طرح پیش‌آزمون_ پس‌آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه پژوهش را بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا مراجعه‌کننده به کلینیک توانبخشی بیمارستان مدرس تهران در سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳  تشکیل دادند که از بین آنها با روش نمونه‌گیری هدفمند 45 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه‌گروه 15 نفره جایگذاری شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب بک (BAI؛ بک، 1998) و پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI؛ بویس و همکاران، 1989) بود. گروه‌های آزمایش هر یک به‌مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای مداخله را به‌صورت گروهی دریافت کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن‌فرونی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که نمرات پیش‌آزمون اضطراب و کیفیت خواب با نمرات پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری داشت (01/0>p). همچنین، نتایج دلالت بر این داشت که بین دو درمان در طول زمان تفاوت معناداری وجود داشت (01/0>p)؛ که نشان‌دهنده اثربخشی بیشتر درمان شناختی-رفتاری نسبت به روش درمانی دیگر بود. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت هر دو درمان به‌عنوان مداخله‌هایی پایدار بر کاهش اضطراب و بهبود کیفیت خواب بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا مؤثر می‌باشند؛ اما درمان شناختی-رفتاری اثربخش‌تر است. The present study aimed to compare the effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on anxiety and sleep quality in patients with fibromyalgia. This semi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group and a three-month follow-up period. The study population consisted of patients with fibromyalgia who attended the rehabilitation clinic of Modarres Hospital in Tehran during 2023–2024. Using purposive sampling, 45 participants were selected and randomly assigned to three groups of 15 each. The research instruments included the Beck Anxiety Inventory (BAI; Beck, 1998) and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI; Buysse et al., 1989). The experimental groups each received the intervention as a group for 8 90-minute sessions. Data were analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post hoc tests. The results showed that the pretest scores of anxiety and sleep quality differed significantly from the posttest and follow-up scores (p<0.01). Moreover, the findings indicated a significant difference between the two treatments over time (p<0.01), suggesting greater effectiveness of cognitive-behavioral therapy compared to the other therapeutic approach. Therefore, it can be concluded that both treatments serve as stable interventions for reducing anxiety and improving sleep quality in patients with fibromyalgia; however, cognitive-behavioral therapy is more effective. کیفیت خواب, اضطراب, درمان شناختی-رفتاری, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, فیبرومیالژیا. Sleep Quality, Anxiety, Cognitive-Behavioral Therapy, Acceptance and Commitment Therapy, Fibromyalgia. 191 200 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-13871-1&slc_lang=fa&sid=1 Anbar Sadighi عنبر صدیقی anbar757@yahoo.com 100319475328460079720 100319475328460079720 No Department of Clinical Health Psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی بالینی و سلامت، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران. Alireza Shokrgozar علیرضا شکرگزار dralirezashokrgozar@iau.ac.ir 100319475328460079721 100319475328460079721 Yes Department of Clinical Health Psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی بالینی و سلامت، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Sheida Sodagar شیدا سوداگر sh.sodagar@iau.ac.ir 100319475328460079722 100319475328460079722 No Department of Clinical Health Psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی بالینی و سلامت، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Maryam Bahrami Hidaji مریم بهرامی‌هیدجی Bahrami_h3@yahoo.com 100319475328460079723 100319475328460079723 No Department of Psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Seyed Ahmad Raeissadat سیداحمد رئیس‌‌السادات ahmad_raeissadat@yahoo.com 100319475328460079724 100319475328460079724 No Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Shahid Modarres Hospital, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه طب فیزیکی و توان‌بخشی، بیمارستان شهید مدرس، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.