Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa بررسی نقش میانجی کیفیت خواب در رابطه بین استفاده آسیب‌زا از شبکه‌های اجتماعی و توانایی‌های شناختی در دانشجویان The mediating role of sleep quality in the relationship between problematic use of social networks and cognitive abilities in students روانشناسی بالینی Clinical Psychology پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی کیفیت خواب در رابطه بین استفاده آسیب‌زا از شبکه‌های اجتماعی و توانایی‌های شناختی در دانشجویان انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری در این پژوهش متشکل از دانشجویان دانشگاه آزاد واحد زنجان در سال تحصیلی 1403-1404 بود که از بین آنها تعداد 368 نفر به روش نمونه گیری دردسترس، به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس اعتیاد به شبکه های اجتماعی (SMAS، خواجه احمدی و همکاران، 1395)، پرسشنامه توانایی های شناختی (CAQ، نجاتی، 1392) و پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI، بویس و همکاران، 1988) استفاده شد. تحلیل داده‌ها به روش مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد. براساس یافته ها مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بود. یافته‌ها نشان داد که استفاده آسیب‌زا از شبکه‌های اجتماعی و کیفیت خواب بر توانایی‌های شناختی اثر مستقیم و معنادار داشتند (05/0>P)؛ همچنین استفاده آسیب‌زا از شبکه‌های اجتماعی بر کیفیت خواب اثر مستقیم و معنادار داشت (05/0>P)؛ نتایج آزمون بوت استرپ نیز نشان داد که کیفیت خواب در رابطه بین استفاده آسیب‌زا از شبکه‌های اجتماعی و توانایی‌های شناختی نقش میانجی داشتند (05/0>P). در مجموع یافته‌ها نشان داد که استفاده آسیب زا از شبکه‌های اجتماعی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم با میانجی‌گری کیفیت خواب بر توانایی‌های شناختی دانشجویان اثر داشت. The present study aimed to investigate the mediating role of sleep quality in the relationship between harmful use of social networks and cognitive abilities in students. The descriptive-correlational research method was structural equation modeling. The statistical population in this study consisted of students of Zanjan Azad University in the academic year 2024-2025, from which 368 people were selected as samples using the convenience sampling method. To collect data, the Social Network Addiction Scale (SMAS, Khajeh Ahmadi et al., 2016), the Cognitive Ability Questionnaire (CAQ, Nejati, 2013), and the Pittsburgh Sleep Quality Questionnaire (PSQI, Boyce et al., 1988) were used. Data analysis was performed using the structural equation modeling method. Based on the findings, the proposed model had a favorable fit. The findings showed that harmful use of social networks and sleep quality had a direct and significant effect on cognitive abilities (P<0.05); Also, harmful use of social networks had a direct and significant effect on sleep quality (P<0.05); the results of the bootstrap test also showed that sleep quality played a mediating role in the relationship between harmful use of social networks and cognitive abilities (P<0.05). Overall, the findings showed that harmful use of social networks had a direct and indirect effect on students' cognitive abilities through the mediation of sleep quality. توانایی‌های شناختی, کیفیت خواب, شبکه‌های اجتماعی, دانشجویان. Cognitive Abilities, Sleep Quality, Social Networks, Students. 201 210 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-14049-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Ahmadi حمید رضا احمدی hamidrezawd@gmail.com 100319475328460079729 100319475328460079729 No Department of Psychology, Za.C., Islamic Azad University, Zanjan, Iran. گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، زنجان، ایران. Qamar Kiani قمر کیانی t.my.20624@gmail.com 100319475328460079730 100319475328460079730 Yes Department of Psychology, Za.C., Islamic Azad University, Zanjan, Iran. گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، زنجان، ایران.