Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal(RRJ)

fa نقش میانجی شایستگی مقابله‌ای در رابطه میان طرحواره‌های ناسازگار اولیه و جو عاطفی خانواده با بهزیستی روانشناختی دانشجویان The Mediating Role of Coping Competence in the Relationship Between Early Maladaptive Schemas and Family Emotional Atmosphere with college students' Psychological Well-Being روانشناسی تربیتی Educational Psychology پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف بررسی میانجی شایستگی مقابله‌ای در رابطۀ بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و جو عاطفی خانواده با بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل معادلات ساختاری بود. جامعۀ پژوهش شامل دانشجویان کارشناسی دانشگاه شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰5–۱۴۰4 بود که از بین آن‌ها به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای ۳۲۰ نفر انتخاب شدند و پس از پالایش، ۳۰۰ پرسشنامه معتبر برای تحلیل استفاده شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس بهزیستی روان‌شناختی (PWS؛ ریف و کییز، 1995)، پرسشنامه طرحواره‌های ناسازگار اولیه (YSQ؛ یانگ، 1998)، مقیاس جو عاطفی خانواده (FEAS؛ هیل‌برن، 1964) و شایستگی مقابله‌ای (CCQ؛ شرودر و الیس، 2013) بود. تحلیل داده‌ها از طریق مدل معادلات ساختاری انجام شد. یافته‌ها نشان داد مدل از برازش مطلوبی برخوردار است و 54٪ واریانس بهزیستی روان‌شناختی را تبیین می‌کند. طرحواره‌های ناسازگار اولیه رابطه مستقیم و منفی معنادار بر بهزیستی و شایستگی مقابله‌ای دارند (05/0P<)، در حالی که جو عاطفی خانواده تنها بر شایستگی مقابله‌ای رابطه مستقیم و مثبت معنادار نشان داد و رابطه مستقیمی بر بهزیستی نداشت (05/0<P). علاوه‌براین، شایستگی مقابله‌ای رابطه مستقیم مثبت و معنادار بر بهزیستی روانشناختی دارد و نقش میانجی معناداری در رابطه بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و جو عاطفی خانواده با بهزیستی روان‌شناختی ایفا می‌کند(05/0P<). در مجموع، شایستگی مقابله‌ای عامل کلیدی در تبیین اثر عوامل فردی و محیطی بر بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان است و تقویت آن همراه با بهبود جو عاطفی خانواده می‌تواند به ارتقای بهزیستی کمک کند. The present study aimed to examine the mediating role of coping competence in the relationship between early maladaptive schemas and family emotional atmosphere and students’ psychological well-being. The research employed a descriptive–correlational design using structural equation modeling. The study population consisted of undergraduate students at Shiraz University during the 2025–2026 academic year. A multistage cluster random sampling method was used to select 320 students, and after data screening, 300 valid questionnaires were analyzed. The instruments included the Psychological Well-Being Scale (PWS; Ryff & Keyes, 1995), the Young Schema Questionnaire (YSQ; Young, 1998), the Family Emotional Atmosphere Scale (FEAS; Hilburn, 1964), and the Coping Competence Questionnaire (CCQ; Schroder & Ellis, 2013). Data were analyzed using structural equation modeling. The results indicated that the proposed model had a good fit and explained 54% of the variance in psychological well-being. Early maladaptive schemas had a significant direct negative effect on both psychological well-being and coping competence (p < .05), whereas family emotional atmosphere showed a significant direct positive effect only on coping competence and had no direct effect on psychological well-being (p > .05). Furthermore, coping competence had a significant direct positive effect on psychological well-being and played a significant mediating role in the relationship of early maladaptive schemas and family emotional atmosphere with psychological well-being (p < .05). Overall, coping competence is a key factor in explaining the effects of individual and environmental variables on students’ psychological well-being, and strengthening it alongside improving the family emotional atmosphere can enhance well-being. بهزیستی روان‌شناختی, جو عاطفی خانواده, شایستگی مقابله‌ای, طرحواره‌های ناسازگار اولیه. Coping competence, Early maladaptive schemas, Family emotional atmosphere, Psychological well-being. 41 52 http://frooyesh.ir/browse.php?a_code=A-10-13270-2&slc_lang=fa&sid=1 Reza Manzaritavakoli رضا منظری توکلی rezatavakoli2022@gmail.com 100319475328460086058 100319475328460086058 No PhD Student of Educational Psychology, Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Fatemeh Dadvand فاطمه دادوند fdadvand945@gmail.com 100319475328460086059 100319475328460086059 No PhD Student of Educational Psychology, Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Gholamhossein Maktabi غلامحسین مکتبی ghmaktabi@scu.ac.ir 100319475328460086060 100319475328460086060 Yes Professor of Educational Psychology, Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. ghmaktabi@scu.ac.ir استاد روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.