1- کارشناسی ارشد مشاوره، گروه مشاوره، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2- استادیار گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ، Javaheri.m@ut.ac.ir
چکیده: (257 مشاهده)
در سالهای اخیر استفاده از هوش مصنوعی در زمینه رواندرمانی بهمیزان چشمگیری افزایش یافته است؛ بهگونهایکه تعداد قابلتوجهی از افراد، پلتفرمهای مبتنی بر هوش مصنوعی را بهعنوان درمانگر خود انتخاب میکنند. ازاینرو پژوهش حاضر با هدف ارائه تصویری جامع از فرصتها و محدودیتهای رواندرمانی مبتنی بر هوش مصنوعی و شناسایی عوامل موثر بر انتخاب این شیوه درمانی، صورت گرفت. برای دستیابی به این هدف از روش مرور نظاممند استفاده شد. در این راستا، فرایند جستجو با استفاده از کلیدواژههای هوش مصنوعی(Artificial intelligence)، رواندرمانی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI-based psychotherapy)، چتجیبیتی (ChatGPT)، رواندرمانی (Psychotherapy)، مشاوره (Counseling)، سلامت روان (Mental health)، اختلالاتروانی (Mental disorders)، در پایگاههای علمی مگایران، نورمگز، گوگل اسکولار، ساینس دایرکت، اسکوپوس، پابمد و اشپرینگر صورت گرفت که در جستجوی اولیه ۸۵ مقاله یافت شد. سپس مقالات براساس معیارهای ورود و خروج تعیینشده، دستورالعمل پریزما و چکلیست مهارتهای ارزیابی انتقادی، مورد بررسی و غربالگری قرار گرفتند که در نهایت ۱۲ مقاله، انتخاب شدند. براساس بررسی و تحلیل نتایج، هوش مصنوعی بهدلیل محدودیتهایی مانند ضعف در برقراری رابطه درمانی، ناتوانی در ابراز همدلی و نگرانیهای موجود در زمینه حفظ حریم خصوصی مراجعان، نمیتواند در نقش درمانگر بهصورت موثری عمل کند اما بهعنوان دستیار درمانگر از پتاسیل قابلتوجهی در جهت ارتقا کیفیت و اثربخشی مداخلات رواندرمانی برخوردار است. پیشنهاد میشود، درمانگران و سایر متخصصان در حوزه سلامت روان با استفاده از نتایج این مقاله به برنامهریزی و اقدام در جهت بهرهگیری از ظرفیتهای هوش مصنوعی در فرآیند رواندرمانی اقدام کنند که این امر میتواند در بهبود نتایج درمان، نقش قابلملاحظهای ایفا کند.
نوع مقاله:
مروری سیستماتیک |
موضوع مقاله:
مشاوره دریافت: 1404/8/27 | پذیرش: 1404/11/6 | انتشار الکترونیک: 1405/1/9