Emamgholi S, Heydari A, Salehi K.
(2025). Evaluation of The Quality of Systematic Review Articles in Psychology: An Exploratory Mixed-Methods Study. Rooyesh. 14(10), 77-88.
URL: http://frooyesh.ir/article-1-6235-fa.html
امامقلی صفا، حیدری امیرحسین، صالحی کیوان.
(1404). ارزشیابی کیفیت مقالات مروری نظاممند در روانشناسی: یک پژوهش روشهای آمیخته اکتشافی رویش روان شناسی 14 (10) :88-77URL: http://frooyesh.ir/article-1-6235-fa.html
1- دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2- دانشیار، گروه روشها و برنامهریزی آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ، keyvansalehi@ut.ac.ir
چکیده: (62 مشاهده)
مرورهای نظاممند سنگ بنای تصمیمگیری علمی هستند؛ ارزیابی دقیق کیفیت آنها تضمینکننده اعتبار یافتههای علمی است. پژوهش حاضر با هدف معرفی چارچوب جامعی از نشانگرهای مناسب برای ارزشیابی کیفیت مقالات مرور نظاممند و ارزیابی مرورهای منتشرشده در روانشناسی انجام شد. این مطالعه کاربردی با طرح آمیخته اکتشافی در دو بخش کیفی و کمّی اجرا گردید. در بخش کیفی، نشانگرها و ملاکهای زیربنایی برای سنجش کیفیت مطالعات مروری تدوین و ارائهشد. در بخش کمّی و برای ارزیابی مقالات منتشرشده، فرایند جستجو و گردآوری دادهها از خرداد تا مرداد 1403 انجامشد. با جستجو در پایگاههای مگایران و انسانی و اعمال ملاکهای ورود و خروج، 18 مقاله روانشناسی منتشرشده بین سالهای 1400 تا 1402 انتخاب شدند. مقالات با فهرستوارسی محققساخته ارزشیابی و یافتهها با شاخصهای آمار توصیفی و آزمون دوجملهای تحلیل شدند. نتایج مطالعه کیفی، به تدوین چارچوبی با 44 نشانگر و دستهبندی آن در قالب 8 ملاک برای ارزشیابی کیفیت مقالات مروری منجر گردید. برپایه نتایج بخش کمّی، دامنه رعایت اصول پژوهشی در مقالات مروری منتشرشده بین 65/41% تا 100% متغیر بوده و میزان رعایت کلی نشانگرهای زیربنایی 35/61% تعیین شد. بررسیهای انجامشده نشان میدهد که بخشهای منابع، بحث و چکیده بیشترین رعایت نشانگرها را داشتند، اما بخشهای روش، یافتهها، بودجه و تضاد منافع کیفیت پایینی داشتند. در بخش روش، کیفیت پروتکل مرور نظاممند و شرح تحلیل دادهها، و در بخشیافتهها، بیان خطر سوگیری نقصهای جدی داشتند. این پژوهش با معرفی فهرستوارسی برای ارزیابی مقالات مرور نظاممند و ارزیابی وضعیت موجود، به بهبود کیفیت نگارش مقالات مروری کمک میکند.
نوع مقاله:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
روانسنجی دریافت: 1404/2/10 | پذیرش: 1404/3/31 | انتشار الکترونیک: 1404/10/10